Zapewne wielu z Was będąc dzieckiem na pytanie o to, kim będziesz w przyszłości bez wahania odpowiadało – strażakiem! Powodów do takiej odpowiedzi mogło być wiele: od fascynacji do czerwonego wozu strażackiego poprzez podziw dla bohaterskich czynów małego Wojtusia, aż do dumy z ojca lub dziadka wykonującego ten zawód.

Jak wiemy straż pożarna odpowiedzialna jest nie tylko za gaszenie pożarów. W ciągu dwudziestu dwóch lat od powołania Państwowej Straży Pożarnej system ratowniczy bardzo się rozwinął. Na tę formację nałożono także inne ważne obowiązki m.in. ratownictwo chemiczne, ekologiczne i medyczne. Powstały również grupy poszukiwawczo-ratownicze oraz wysokościowe. Powołano Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy, który odpowiedzialny jest za funkcjonowanie skupionych w nim jednostek. Nastąpił również rozwój Ochotniczych Straży Pożarnych, które cały czas są wyposażane w coraz to nowocześniejszy sprzęt.

Dla prawidłowego funkcjonowania całego procesu potrzebna jest wykwalifikowana kadra, czyli strażacy. To oni w głównej mierze odpowiadają za działania związane z ochroną życia, zdrowia i mienia. Co zatem należy poczynić, aby szeregi straży pożarnej były cały czas zasilane młodymi, gotowymi do poświęceń adeptami służby pożarniczej?

Rozwiązań jest wiele… Zacznijmy od najmłodszych.

Coraz większym zainteresowaniem i popularnością, przede wszystkim wśród opiekunów MDP, cieszy się powoływanie Dziecięcych Drużyn Pożarniczych. Jej powołanie jest bardzo ciekawym rozwiązaniem dla najmłodszych sympatyków pożarnictwa, bowiem Dziecięca Drużyna Pożarnicza w swych szeregach skupia dzieci w wieku od 4 lat.

Bardzo istotną rolę w działalności Dziecięcej Drużyny Pożarniczej odgrywa opiekun, który powinien posiadać co najmniej podstawowe przygotowanie psychologiczno-pedagogiczne. Seminarium polsko-niemieckie dla opiekunów MDP, które odbyło się w październiku 2013 roku w miejscowości Humpfershausen (Niemcy) było poświęcone pracy z najmłodszymi strażakami.

W Polsce najbardziej wyróżniającą się Dziecięcą Drużyną Pożarniczą jest drużyna dh Andrzeja Pilucha z Wieruszowa. Jej opiekun doskonale połączył zabawę z nauką, a własną pracą oraz zaangażowaniem stworzył miniaturę wozu strażackiego wraz z wyposażeniem, który służy dzieciom do udziału w symulowanych akcjach ratowniczo-gaśniczych. W ten sposób dzieci nie tylko mile spędzają czas, ale przede wszystkim uczą się zachowania w szyku i musztry, poznają podstawowy sprzęt pożarniczy i jego nazewnictwo, uczą się zarówno samodzielności jak i pracy zespołowej oraz dbania o powierzony sprzęt.

Byłam pozytywnie zaskoczona kiedy po raz pierwszy ujrzałam pokaz zaprezentowany przez Dziecięcą Drużynę Pożarniczą Wieruszów. Nie dość, że dzieci wykazywały się zaangażowaniem i precyzją w wykonywaniu swoich zadań, to jeszcze ubrane w ubrania koszarowe z hełmami na głowach, wszystko w wersji mini, pięknie się prezentowały. Jestem pełna podziwu dla ich opiekuna. Mam nadzieję, że te dzieci kiedyś zasilą progi najpierw Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, później Ochotniczej Straży Pożarnej, a na samym końcu staną się funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej.

Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza

W związku z tym, że Dziecięce Drużyny Pożarnicze dopiero rozpoczynają swoją działalność w Polsce i jest ich stosunkowo mało, warto więc swoją przygodę z pożarnictwem rozpocząć członkostwem w Młodzieżowej Drużynie Pożarniczej, która jest komórką organizacyjną Ochotniczej Straży Pożarnej i powoływana jest na podstawie Statutu OSP. Celem Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej jest szerzenie wśród młodzieży zainteresowania działalnością społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej oraz przygotowywania jej do bezinteresownej służby w szeregach Ochotniczej Straży Pożarnej.

Członkami Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej mogą być zarówno chłopcy jak i dziewczęta w wieku do 18 lat. O dolnej granicy wieku decyduje dana jednostka OSP w swoim Statucie oraz Regulaminie Organizacyjnym MDP, zwykle jest to 12 rok życia. Komisja ds. Młodzieży i Sportu przy ZG ZOSP RP w Warszawie stara się, aby dolna granica wieku stopniowo została zmniejszana. Efektem tego miałaby być większa liczebność drużyn o zróżnicowanym wieku.

Do podstawowych zadań Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej należy m.in. udział w zapobieganiu pożarom poprzez oddziaływanie na środowisko w celu przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, podnoszenie wiedzy i umiejętności członków w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej, rozwijanie sprawności fizycznej oraz podejmowanie i realizacja zadań pożytecznych dla ochrony przeciwpożarowej. Ponadto innym ważnym zadaniem MDP jest propagowanie prewencji pożarowej wśród lokalnej społeczności. Ważnym aspektem w działalności drużyny jest organizacja innych ciekawych zajęć oraz obozów szkoleniowo-wypoczynkowych.

W kształceniu Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej istotną rolę odgrywają także kompetencje opiekuna, który pomoże wykreować w członkach odpowiednie postawy i zdobycie wiedzy na tematy nie tylko związane z pożarnictwem.

Obecnie w celu większego zainteresowania młodzieży członkostwem w Młodzieżowej Drużynie Pożarniczej, opiekunowie drużyn przeprowadzają rekrutację, której celem jest zapoznanie rodziców i kandydatów dotychczasową działalnością drużyny oraz przedstawienie im planów jej rozwoju.

W celu poznania prawidłowego funkcjonowania Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej oraz jej pracy zachęcam do lektury moich publikacji, które pełnią rolę Poradnika Opiekuna MDP i dostępne są w dziale artykuły w Polskim Serwisie Pożarniczym – Remiza.com.pl.

MDP

Wraz z ustaniem członkostwa w Młodzieżowej Drużynie Pożarniczej, które następuje w dniu ukończenia przez członka 18 roku życia, może on zostać członkiem Jednostki Operacyjno-Technicznej. W związku z tym, iż posiada on podstawową wiedzę na tematy związane z pożarnictwem, będzie mu zdecydowanie łatwiej odnaleźć się w nowej sytuacji. Są jednostki, które nie prowadzą Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, dlatego w celu uzupełnienia braków kadrowych w podziale bojowym OSP organizują różnego rodzaju rekrutacje.

W obu przypadkach, niezależnie od tego, czy było się członkiem MDP, czy też jest się kandydatem „z łapanki”, aby wstąpić do Ochotniczej Straży Pożarnej potrzebna jest deklaracja członkowska. Wystarczą dwa podpisy na deklaracji obecnych członków oraz uchwała Zarządu OSP i kandydat zostaje pełnoprawnym członkiem OSP. Nie zobowiązuje to jednak do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Do tego potrzebne jest posiadanie odpowiednich kursów i szkoleń, na które dana jednostka deleguje po odpracowaniu 48 godzin na rzecz macierzystej OSP. Skąd to info? To zapewne zależy od jednostki. Pozwala to bliżej poznać kandydata, jego predyspozycje psychofizyczne, zaangażowanie oraz dbałość o powierzony sprzęt, a także sposób budowania relacji interpersonalnych.

Po wstępnym przygotowaniu kandydat delegowany jest na szkolenie dla strażaków-ratowników OSP, które realizowane jest jednoetapowo. Jest to 111 godzin intensywnego zaznajamiania się z tematami dotyczącymi szeroko rozumianego pożarnictwa (cz. I 60 godz., cz. II 51 godz.). Organizatorem szkolenia jest odpowiednia jednostka terenowa Państwowej Straży Pożarnej U mnie w OSP ja prowadziłem – wartoby o tym napisać, że w porozumieniu z komendą część zajęć może spaść na barki danej OSP i wyznaczonych z imienia i nazwiska ludzi.

Po zrealizowaniu tematyki szkolenia kandydat przystępuje do egzaminu, który składa się z części teoretycznej – pisemnej i praktycznej. Dodatkowo w ramach szkolenia organizuje się sprawdzenie predyspozycji psychofizycznych strażaka w czasie pracy w zadymieniu (komora dymowa). Pozytywne zaliczenie obu egzaminów oraz uzyskanie stosownego dokumentu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wiąże się z możliwością udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Należy jednak pamiętać o tym, że strażak ten nie jest uprawniony do udzielania pierwszej pomocy medycznej osobom poszkodowanym w zdarzeniach. Aby zdobyć takie uprawnienia musi on zostać przeszkolony w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (kurs KPP).

W przypadku województwa pomorskiego organizatorem KPP dla strażaków OSP jest ZOW ZOSP RP, jednak wykonawcą są firmy posiadające odpowiednie kwalifikacje. Inaczej to bywa w innych województwach. O to, kto jest organizatorem KPP należy dowiadywać się w odpowiednich terenowo OW ZOSP RP.

Teoretyczne oraz praktyczne zaliczenie egzaminu skutkuje uzyskaniem tytułu Ratownika i zobliguje do udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym. Kurs ważny jest 3 lata, po upływie tego terminu strażak-ratownik przystępuje do kolejnego egzaminu, który odnawia uzyskane kwalifikacje, jest to tzw. recertyfikacja.

JOT

Poza tymi podstawowymi szkoleniami strażak OSP, w ramach zapotrzebowania jednostki, może odbyć szkolenia specjalistyczne tj.: szkolenie konserwatorów sprzętu, szkolenie z ratownictwa technicznego, szkolenie z obsługi podnośników, szkolenie dla naczelników OSP i inne.

Członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej może zostać zarówno mężczyzna jak i kobieta.

Kto z nas nie marzy o przywdzianiu munduru Państwowej Straży Pożarnej? Jest to marzenie chyba każdego, dla kogo straż pożarna ma szczególne znaczenie. Jednak zostanie funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej wcale nie jest takie łatwe… – wiem to z własnego doświadczenia. Rekrutacja do Państwowej Straży Pożarnej odbywa się na zasadach przewidzianych w Ustawie o Państwowej Straży Pożarnej, Rozporządzeniach Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Zarządzeniach Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Istnieją dwa sposoby zasilenia struktur Państwowej Straży Pożarnej. Jednym z nich jest służba kandydacka, czyli zostanie słuchaczem Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu, Krakowie lub w Częstochowie, gdzie mieści się Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej, a także Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Drugim sposobem, który umożliwia podjęcie służby w tej formacji mundurowej jest nabór przeprowadzany zgodnie z zapotrzebowaniem danej jednostki Państwowej Straży Pożarnej.

Jeśli chodzi o tę pierwszą drogę, która wiąże się z podjęciem nauki w Szkole Aspirantów PSP potrzebne jest spełnienie kilku kryteriów rekrutacyjnych. Pierwszy etap łączy się ze złożeniem wymaganych dokumentów. Po analizie dokumentów kandydat przystępuje do II etapu jakim jest test sprawności fizycznej składający się z biegu na 1000 m, biegu na 50 m oraz podciąganiu na drążku. Wszystkie konkurencje są odpowiednio punktowane.

Po zdobyciu wystarczającej liczby punktów kandydat zostaje zakwalifikowany do III etapu, którym jest test wiedzy z fizyki i chemii. Jeśli kandydat przejdzie tę część kwalifikacji zostaje wszczęta procedura przyjęcia na poczet słuchaczy SA PSP (więcej na ten temat na stronie internetowej SA PSP). Procedura przyjęcia na studium aspirantów jest taka sama dla mężczyzn jaki i dla kobiet.

Nauka w Szkole Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej trwa dwa lata i odbywa się w systemie skoszarowanym. W tym czasie poza nauką przyszły strażak pełni służbę przy tamtejszych Jednostkach Ratowniczo-Gaśniczych. Po zakończeniu nauki przystępuje on do egzaminu potwierdzającego jego kwalifikacje. Pozytywne zdanie egzaminu wiąże się z otrzymaniem tytułu technika pożarnictwa i uzyskaniem stopnia młodszego aspiranta. Oznacza to, że strażak ten ma pierwszeństwo w zatrudnieniu w swojej macierzystej jednostce Państwowej Straży Pożarnej.

SGSP

Szkoła Główna Służby Pożarniczej kształci oficerów Państwowej Straży Pożarnej. Zasady naboru są inne niż w przypadku SA PSP. Po analizie dokumentów i wyników z egzaminu dojrzałości (matura z matematyki, języka obcego oraz fizyki lub chemii) kandydat przystępuje do testu sprawności fizycznej, którym jest tor przeszkód oraz umiejętność pływania.

Następnie, gdy wszystkie egzaminy zostaną pozytywnie zaliczone przechodzi on ośmiotygodniowe szkolenie na poligonie, po którym rozpoczyna się naukę w szkole. Nauka w SGSP trwa 4 lata i odbywa się w systemie skoszarowanym. W tym czasie podchorążowie pełnią służbę w JRG zabezpieczającej operacyjnie dzielnicę Żoliborz. Po ukończeniu studiów wyższych w SGSP otrzymuje się tytuł zawodowy inżyniera, po czym istnieje możliwość kontynuacji nauki na studiach magisterskich, oraz stopień młodszego kapitana. Po czym Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej kieruje absolwenta SGSP do pełnienia służby na terenie kraju. Jeśli strażak w ciągu 5-ciu lat od zakończenia studiów zrezygnuje ze służby w PSP zmuszony jest do zwrócenia kosztów związanych z pobytem w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Zasady naboru są jednolite dla mężczyzn i kobiet (więcej na ten temat na stronie internetowej SGSP).

SGSP

Drugą możliwością podjęcia służby jest nabór przeprowadzony przez Komendę Powiatową (Miejską) Państwowej Straży Pożarnej.

W lutym 2013 roku Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zatwierdził „Program szkolenia podstawowego w zawodzie strażak”. Podstawą i zakresem zmian jest wdrożenie koncepcji kształcenia w zawodzie strażak, która ma również wpływ na system szkolenia strażaków ochotniczych straży pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych. Zmiany jakie nastąpiły pozwalają na przyjęcie do służby strażaków OSP na preferencyjnych warunkach. Z dniem przyjęcia do Państwowej Straży Pożarnej strażacy ci nadal mogą uczestniczyć w działaniach ratowniczych o ile posiadają ukończone odpowiednie szkolenia.

Od stycznia 2013 roku osoby ubiegające się o przyjęcie do służby przyjmowane są według nowych zasad. Strażacy przyjęci do służby w PSP do czasu skierowania na szkolenie jednoetapowe mogą brać udział w działaniach ratowniczych prowadzonych przez Państwową Straż Pożarną pod warunkiem ukończenia: szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP lub równorzędnego, szkolenia z zakresu ratownictwa technicznego dla strażaków ratowników OSP oraz szkolenia z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy, wymaganego od podmiotów wspierających system Państwowe Ratownictwo Medyczne.

Strażacy przyjęci do służby, którzy nie posiadają wyżej wymienionych szkoleń odbywają je w komendach powiatowych/ miejskich PSP, następnie kierowani są do Ośrodków Szkolenia w komendach wojewódzkich w celu ukończenia szkolenia z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Warunkiem niezbędnym do wykonywania zawodu strażaka jest ukończenie odpowiedniego szkolenia realizowanego jednoetapowo. Kształcenie to realizowane jest przez Centralną Szkołę Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie oraz Szkołę Podoficerską Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy. Szkoły te planują tę formę kształcenia równolegle z dotychczasowym szkoleniem podstawowym. Kształcenie w zawodzie strażak organizowane jest w formie szkolenia w systemie skoszarowanym. Szkolenie jest organizowane w dwóch blokach: blok podstawowy i blok zasadniczy. Na realizację szkolenia w sumie przewidziano 95 dni szkoleniowych.

Według wytycznych Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z grudnia 2012 roku prowadzone postępowanie kwalifikacyjne w stosunku kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby przygotowawczej w Państwowej Straży Pożarnej uzależnione jest od istniejących potrzeb oraz możliwości danej jednostki PSP. Ogłoszenia o naborze do służby publikowane są na stronie internetowej danej jednostki organizacyjnej PSP oraz w siedzibie jednostki. Nie wyklucza się publikacji ogłoszenia np. w Powiatowym Urzędzie Pracy.

Pierwszy etap rekrutacji składa się przeglądu i sprawdzenia kompletności złożonych przez kandydata dokumentów oraz dokonania w oparciu o nie wstępnej oceny spełnienia wymagań zawartych w ustawie, a także przyznania punktów preferencyjnych za posiadane. Ten etap kończy się oceną kandydata, decyduje o zakwalifikowaniu go do kolejnego etapu.

Drugim etapem jest ocena sprawności fizycznej, która składa się z próby wydolnościowej, czyli zmodyfikowanej próby harvardzkiej Harvard StepUp Test oraz testów sprawności fizycznej: bieg na 1000 m, bieg na 50 m, podciąganie na drążku. Warunkiem zaliczenia całego etapu jest uzyskanie oceny minimalnej „DOBRY”.

Do tej pory kobiety miały zupełnie inne zasady zaliczania testu, tj. rzut piłką lekarską, bieg wahadłowy 4×10 m, siad prosty z leżenia tyłem (brzuszki). Jednak po zmianie przepisów nastąpiło ujednolicenie testu, w którym kobiety zaliczają go na takich samych zasadach jak mężczyźni. Wiele Komend prowadzących nabory chcąc ułatwić kobietom przyjęcie do służby, pozostało przy organizacji testu sprawności fizycznej przed zmianą przepisów. Jest to zgodne z Zarządzeniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, który wyjaśnił, iż sposób zaliczenia testu sprawności fizycznej zależy w głównej mierze od organizatora naboru, którym jest dana jednostka Państwowej Straży Pożarnej. Oznacza to, iż istnieje prawdopodobieństwo, że kobieta nie będzie musiała zaliczać próby dla mężczyzn a zostanie przeprowadzona próba dla kobiet (przed zmianami).

Test sprawności fizycznej wiąże się także z próbą wysokościową (wejście asekurowane na drabinę 20 m ustawioną pod kątem 75 stopni) oraz sprawdzian z pływania polegający na przepłynięciu 50 m dowolnym stylem w czasie 1 min 30 sek. Kolejnym etapem jest test wiedzy ogólnej składający się z 20 zadań. Następnym etapem jest podlegająca ocenie rozmowa kwalifikacyjna. Po pozytywnym zaliczeniu wszystkich etapów naboru wobec kandydata zostaje wszczęta procedura przyjęcia do służby. Pozostaje jeszcze kwestia badań komisji lekarskiej MSW oraz badań psychologicznych (psychotesty).

Służba w Państwowej Straży Pożarnej pełniona jest w systemie zmianowym, skoszarowanym. W Polsce obowiązuje system trzyzmianowy, tj. 24/48. Należy pamiętać, że często, poza pełnieniem służby w JRG, strażak pozostaje w dyspozycji pełniąc dyżur domowy.

Wydaje się, że nie istnieje żaden problem w zostaniu strażakiem, jednak rzeczywistość jest zupełnie inna. Nie wystarczy „wynieść małego Henia w czasie burzy z dymu i płomienia”, aby „z Wojtka uczynić Wojciecha”. Potrzeba siły, odwagi, pewnych predyspozycji i determinacji. Zdecydowanie trudniej mają kobiety. W Ochotniczej Straży Pożarnej nie tylko pełnią funkcje w Zarządzie, są opiekunami Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, ale także biorą udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, w czym znakomicie się sprawdzają.

Mimo, że w Ochotniczej Straży Pożarnej jest im łatwiej to problem pojawia się, gdy marzą o służbie w Państwowej Straży Pożarnej. Większość jednostek Państwowej Straży Pożarnej w Polsce nie jest przystosowana do pełnienia służby w systemie zmianowym przez płeć piękną, dlatego pozostaje im zajmowanie stanowisk biurowych, które są równie ważne. Najważniejsze to nie poddawać się i ciągle dążyć do tego, aby w końcu założyć upragniony mundur ze złotym sznurem i stanąć w szeregu wraz z pozostałymi funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej – czego sobie i Wam drogie Panie życzę…


dh Agnieszka Piepiórka – Opiekun Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej w Starogardzie Gdańskim Członek Komisji ds. Młodzieży i Sportu przy ZG ZOSP RP w Warszawie

https://remiza.com.pl/artykuly/pokaz/2442-Jak_Wojtek_zostal_strazakiem_Ty_tez_mozesz_nim_byc.html ojjjj :c

o autorze

Agnieszka
Pochodzę z rodziny o tradycjach strażackich. Od 2002 roku z zaangażowaniem działam w Ochotniczej Straży Pożarnej poczynając od Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. W 2008 r. wstąpiłam w szeregi Ochotniczej Straży Pożarnej. W 2009 roku zaczęłam pełnić funkcję opiekuna MDP. Z młodzieżą jestem związana do chwili obecnej. Swoją wiedzę i doświadczenia pogłębiam biorąc udział w szkoleniach dla opiekunów MDP z woj. pomorskiego organizowanych przy współpracy z ZOW ZOSP RP w Pruszczu Gdańskim, ponadto uczestniczę w polsko- niemieckich seminariach dla opiekunów MDP. Zdobytą wiedzą i doświadczeniami chętnie dzielę się z innymi opiekunami MDP. W 2012 roku MDP Starogard Gd. pod moim przewodnictwem zdobyła II wyróżnienie w konkursie „Najlepsi z Najlepszych” na Wzorową MDP i jej Opiekuna, w roku 2013 moja MDP zajęła I miejsce w konkursie „Najlepsi z Najlepszych” co dało jej tytuł NAJLEPSZEJ MDP W POLSCE. Mnie przypadł tytuł Najlepszego Opiekuna MDP w Polsce. W 2013 roku zostałam wybrana na 5-cio letnią kadencję jako członek Komisji ds. Młodzieży i Sportu przy ZG ZOSP RP w Warszawie. Natomiast w styczniu 2014 roku zostałam mianowana na V-ce Przewodniczącą tej Komisji.