Kilka dni temu do Kancelarii Sejmu wpłynęła odpowiedź Ministerstwa Obrony Narodowej na interpelację złożoną przez posłankę PiS w sprawie ujednolicenia praw i uposażenia emerytalnego pracowników Wojskowej Straży Pożarnej z Państwową Strażą Pożarną.

Z upoważnienia szefa MON odpowiedział podsekretarz stanu Bartłomiej Grabski.

Publikujemy pełną treść odpowiedzi:

Kwestie dotyczące służby funkcjonariuszy (strażaków) Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz pracowników jednostek Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej (WOP), zwanych dalej strażakami jednostek ochrony przeciwpożarowej, regulują odrębne przepisy.

Jednostki organizacyjne WOP, podobnie jak jednostki organizacyjne PSP – zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 191 ze zm.) – są jednostkami ochrony przeciwpożarowej. Jednakże, wymieniona ustawa, w art. 16a, precyzuje wymagania w odniesieniu do jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy, wyłączając zadania i organizację Państwowej Straży Pożarnej. Ta ostatnia funkcjonuje na podstawie odrębnej ustawy, tj. ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.).

Strażacy PSP w świetle ww. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej podlegają zasadom służby wynikającym z nawiązanego stosunku służbowego, powstałego w drodze mianowania na stanowisko. Wynika z tego, że strażak PSP nie świadczy pracy, lecz pełni służbę, z tytułu której przysługują mu dodatkowe uprawnienia, ale także – ze względu na charakter tej służby – wiążą się z nią określone ograniczenia oraz obowiązki (m.in.: zakaz podejmowania dodatkowego zajęcia zarobkowego bez pisemnej zgody przełożonego czy możliwość przeniesienia służbowego do innej jednostki organizacyjnej). Cechami szczególnymi tej służby są m.in.: podległość służbowa, obowiązek wykonywania rozkazów, poleceń, dyscyplina i stała dyspozycyjność. Powyższe wyraża się w pełnym podporządkowaniu poleceniom służbowym oraz uprawnieniu właściwych przełożonych służbowych do jednostronnego kształtowania warunków służby w zależności od potrzeb.

Natomiast pracownicy wojskowych straży pożarnych są zatrudniani na podstawie umowy o pracę, tzn. stosunku zobowiązaniowego, uregulowanego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ze m.). Treść takiego stosunku – zgodnie z prawem – w odróżnieniu od stosunku służbowego, charakteryzuje się równością stron oraz dobrowolnością świadczenia pracy. Należy również dodać, że pracownicy wojska zatrudnieni w wojskowych strażach pożarnych są objęci również postanowieniami Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej, który zapewnia im dodatkowe przywileje (m.in.: nagrody jubileuszowe czy wyższe wynagrodzenie za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim). Istotnym jest także fakt, że okres zatrudnienia pracowników w wojskowych strażach pożarnych może zostać zaliczony jako „praca o szczególnym charakterze”, na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 965 ze zm.), co uprawnia do ubiegania się o przyznanie wcześniejszej emerytury (warunkiem jest udział w akcjach ratowniczych).

Podsumowując należy podkreślić, że pracownicy WSP i funkcjonariusze PSP i pracują na innych zasadach i w oparciu o inne ustawy. Zrównanie obowiązków i przywilejów tych dwóch grup – w obecnym stanie prawnym – nie jest możliwe.

Jednocześnie, niezależnie od powyższej argumentacji, trzeba nadmienić, że ewentualne podjęcie decyzji o zrównaniu uprawnień emerytalnych strażaków PSP oraz pracowników WOP nie leży w zakresie kompetencji Ministra Obrony Narodowej. Uregulowania emerytalne strażaków PSP wynikają bowiem z ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 roku poz. 708 ze zm.) i pozostają we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Foto. ratownicza.net

o autorze

Redakcja/Łukasz