W dniu 22 XI 1882 r. z inicjatywy mieszkańców i na prośbę władz miejskich, którą poparł naczelnik powiatu Dymitr Spirydonow, powstaje Ochotnicza Straż Pożarna Szczuczyn.

Początki działalności

Organizacja ta miała na celu nie tylko walkę z pożarami, które tak dotkliwie doświadczyły miasto w przeszłości, ale też – czego obawiał się zaborca – prowadzenia działalności kulturalno-oświatowej w duchu patriotycznym.

Pierwszym naczelnikiem OSP został aptekarz Roman Wilczyński. W chwili założenia, organizacja liczyła 15 członków, którzy tworzyli trzy oddziały: toporników, obsługi sikawek i dowożących wodę. Jej wyposażenie nie było zbyt imponujące, składało się z dwóch sikawek ręcznych zakupionych przez władze powiatowe, pięć odcinków węża, czterech beczkowozów oraz kilku wiader.

W dniu jubileuszu 10-lecia istnienia straży naczelnik Wilczewski otrzymał z rąk naczelnika powiatu szczuczyńskiego D. Spirydonowa hełm i toporek (przedmioty te przechowywane pieczołowicie do dnia dzisiejszego przekazywane są jako „insygnia władzy” kolejnym naczelnikom).

osp s10
Straż posiadała już w tym czasie swoją siedmioosobową orkiestrę. Kapelmistrzem był Apolinary Sulewski z zawodu stolarz, który uczył grać ze słuchu, ponieważ członkowie orkiestry nie znali nut. Straż dysponowała też szopą zwaną wozownią (obecnie Muzeum Pożarnictwa), gdzie odbywały się ćwiczenia i przechowywano sprzęt.

Na początku XX w. zaadaptowano ten obiekt na świetlicę, gdzie odbywały się imprezy kulturalne, przedstawienia teatru amatorskiego oraz zabawy ludowe organizowane zarówno przez strażaków, jak i społeczeństwo. W przyległym ogrodzie spacerowym w niedziele i święta koncerty dawała orkiestra strażacka, która w swym repertuarze miała głównie kompozycje polskie.

Pierwszy sztandar i walki o niepodległość

Z okazji 25-lecia istnienia OSP, właścicielka majątku szczuczyńskiego, Aniela ze Święcickich Choynowska ufundowała sztandar, którego wzór został zatwierdzony w dniu 27 VI 1907 r. przez łomżyńskiego gubernatora.

W czasie uroczystości jubileuszowych, które władze carskie przesunęły o trzy lata ze względu na nastroje antyrządowe, przygrywała 13 osobowa orkiestra strażacka. Straż liczyła w tym czasie 32 strażaków i dysponowała trzema sikawkami ręcznymi, 18 odcinkami węży tłocznych, przystawną drabiną hakową, bosakami i wiadrami.

Szczuczyńscy strażacy aktywnie uczestniczyli w walkach o odzyskanie niepodległości. Wieloletnia wojna uszczupliła skład osobowy szczuczyńskiej straży, która 11 XI 1918 r. liczyła tylko 20 członków.

sztandar caly
II Wojna Światowa

We wrześniu 1939 r. członkowie OSP pełnili całodobowe dyżury na ulicach miasta, niosąc pomoc w likwidacji pożarów i ochraniając zagrożone mienie. Pomagali też przy usuwaniu gruzów z miasta.

Natychmiast po wyzwoleniu w 1945 r. odrodziła się szczuczyńska jednostka OSP. Strażacy otrzymali pierwszy w swych dziejach samochód. Była to ciężarówka z demobilu marki Ford – Canada, na której mieścili się prawie wszyscy czynni strażacy. Jednostka otrzymała wtedy też motopompę, węże tłoczne, drabiny, pasy i hełmy. W roku 1946 do straży należało 48 strażaków, 18 samarytanek oraz 26 członków orkiestry.

Lata 1957-1982

Na początku 1957 r. położono kamień węgielny pod budowę nowej remizy strażackiej, którą ukończono w czynie społecznym w 1959 r. W oddanej do użytku nowej remizie znajdował się m.in. telewizor i radio. Sprzęt ten udostępniony był do użytku całej społeczności miejskiej, a w starej strażnicy rozpoczęło działalność kino „Wissa”. Tego samego roku na I Powiatowym Przeglądzie Orkiestr Dętych OSP w Grajewie, szczuczyńska orkiestra zajęła I miejsce.

Jednostka OSP w Szczuczynie zyskała osobowość prawną 6 IX 1961 r., poprzez wpisanie jej do rejestru stowarzyszeń i związków Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku pod nr 560/61 i otrzymała nazwę Ochotnicza Straż Pożarna w Szczuczynie z siedzibą w Szczuczynie powiat Grajewo.

Z okazji 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej otwarto w 1982 r. w byłej strażnicy Muzeum Pożarnictwa, w którym zgromadzono dawny sprzęt gaśniczy, stare instrumenty, sztandary, fotografie i dokumenty. Znajdują się tam też pamiątki rodzinne przekazane przez weteranów. Do straży należało wtedy 117 członków (łącznie z orkiestrą).

Teraźniejszość

osp s14
W 1995 roku jednostka włączona zostało do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.  Aktualnie do jednostki należy 93 członków, w tym 14 kobiet.

Strażacy-ochotnicy na swoim wyposażeniu posiadają łącznie pięć samochodów: samochód przeznaczony do ratownictwa technicznego – Mercedes-Jelcz 2/20, najnowszy nabytek jednostki – Mercedes AXOR 5/32, ponadto wóz marki Star, Volkswagen T-4 oraz samochód operacyjny Opel Astra.

Jednostka działa na terenie województwa podlaskiego, powiatu grajewskiego w gminie Szczuczyn.  Ochotnicy w ciągu roku do akcji wyjeżdżają średnio około 150 razy. Zdecydowaną większość zdarzeń stanowią wypadki komunikacyjne. Przez miasto biegną dwie drogi krajowe nr 61 oraz 58 na których dochodzi do wielu wypadków oraz kolizji.

Najtragiczniejszym zdarzeniem ostatnich lat był wypadek drogowy, w którym samochód osobowy przygnieciony został przez ciężarówkę przewożącą samochody, śmierć w tym zdarzeniu poniosły aż cztery młode osoby.

Jednostka współpracuje z JRG w Grajewie oraz innymi jednostkami ochotniczymi działającymi na terenie gminy Szczuczyn. W kolejnych latach planuje się rozbudowę strażnicy oraz pozyskanie nowego sprzętu.

o autorze

Artur Biedrzycki