Od kiedy Prezes dzierży stery – uchwała walnego czy wpis w KRS?

Od dawna znany jest problem w którym momencie wybrani członkowie zarządu OSP faktycznie mogą wykonywać swoje funkcje statutowe.

Ochotnicza straż pożarna, jako co do zasady zarejestrowana osoba prawna działa poprzez swoje organy, przede wszystkim zarząd i komisję rewizyjną. Organy te wybierane są na cykliczne kadencje zgodnie ze statutami OSP. Wyboru zarządu i komisji rewizyjnej dokonuje walne zebranie członków OSP. Ochotnicza straż pożarna, jako osoba prawna objęta jest obowiązkiem zgłaszania zmian w zarządzie i komisji rewizyjnej do Krajowego Rejestru Sądowego.

W związku z tym w wielu strażach pojawiają się wątpliwości czy dla skutecznego wyboru członków zarządu i komisji rewizyjnej wystarczająca jest uchwała walnego zebrania członków dokonująca ich wyboru czy konieczny jest jeszcze wpis w KRS-ie? Jest to o tyle ważne, że na wpis w KRS czeka się co najmniej kilka tygodni i wymaga to wypełnienia urzędowych formularzy, co nie dla wszystkich ochotników jest zupełnie proste. Poza tym powstaje wątpliwość którzy członkowie zarządu mają wykonywać funkcje statutowe – czy ci ze starego wyboru do czasu wpisu w KRS-ie, czy już Ci nowi od czasu powzięcia uchwały walnego zebrania członków?

Prawo o stowarzyszeniach, ustawa o ochronie przeciwpożarowej, ustawa o KRS, statut OSP czy inne przepisy nie rozstrzygają tych zagadnień wprost. W tym przypadku konieczne jest sięgnięcie do orzecznictwa sądów, które rozstrzygały takie problemy.

Należy poprzeć ugruntowaną linię orzeczniczą w tej sprawie,  zgodnie z którą: „Rejestracja danych dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym należy do czynności o charakterze deklaratoryjnym. Tego rodzaju zmiana jest skuteczna od chwili podjęcia uchwały” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., I OSK 333/08; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego  w Białymstoku z dnia 10 listopada 2010 r., I SA/Bk 486/10; Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., II GZ 425/17; Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2008 r., I CZ 143/07; Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2007 r., I ACa 906/07; Postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., II OSK 807/08; Wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., I GSK 677/14).

Oznacza to, że np. nowo wybrany Zarząd OSP z chwilą podjęcia uchwały przez Walne Zebranie Członków OSP o jego wyborze ma prawo przejęć klucze do siedziby zarządu, dokumenty straży oraz zarządzać funkcjonowaniem Ochotniczą Strażą Pożarną. Nowy Zarząd nie musi czekać na ujawnienie zmian w KRS-ie.

Podjęcie uchwały przez Walne Zebranie Członków nie zwalnia jednak ze zgłoszenia zmian w zarządzie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Taki obowiązek dalej istnieje zgodnie z ustawą o KRS.

Zobacz: Druk KRS-Z21

Zobacz: Chwila skuteczności zmiany statutu oraz zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej

Wykazanie umocowania nowego Zarządu w obrocie prawnym wymaga formy dokumentu. Może to być zatem nie tylko dokument urzędowy (odpis z rejestru), ale również prywatny, np. stosowna uchwała o powołaniu danej osoby do zarządu osoby prawnej, podlegający badaniu zarówno pod względem prawdziwości jak i zgodności z prawdą wynikających z niego danych (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2008 r., II OSK 1147/08).

Należy jednak zwrócić uwagę, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego chroni osoby dokonujące czynności prawnych (np. podpisanie umowy) z osobami figurującymi w KRS. Czynność prawna dokonana z osobą wpisaną jako uprawniona do reprezentowania osoby prawnej w KRS wiąże, co do zasady tą osobę, mimo, że w rzeczywistości osoba ta utraciła status piastuna (Wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., II FSK 468/15; Wyrok NSA z dnia 22 listopada 2007 r., II FSK 1335/06; Postanowienie NSA z dnia 30 września 2011 r., II FSK 1735/11; Postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., II OSK 807/08).

W związku z tym w okresie od uchwały Walnego Zebrania Członków o wyborze nowego Zarządu OSP do czasu wpisania zmian w KRS, najbezpieczniej jest starać się nie dokonywać żadnych czynności prawnych przez nowy i stary Zarząd OSP, aby uniknąć wątpliwości kto powinien dokonywać tych czynności.

Źródło: LexFire.pl

o autorze

Dr Dariusz P. Kała