Od momentu przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej (obecnej Unii Europejskiej), tj. od 1 maja 2004 r. w ustawie o podatku od towarów i usług ustawodawca objął preferencyjnym opodatkowaniem towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej.

Towary te od 1 maja 2004 r. były opodatkowane stawką podatku w wysokości 7%, a od 1 stycznia 2011 r., w związku z dodaniem do tekstu ustawy art. 146a stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, do dnia 31 grudnia 2013 r. miała wynosić 8 %. Jednakże w związku z nowelizacją z dniem 31 grudnia 2013 r. art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług okres przejściowy na stosowanie podwyższonej z 7% do 8% stawki podatkowej został przedłużony do dnia 31 grudnia 2016 r.

W załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług w pozycjach od 129 do 134 wymienione są towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej. Do towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej należą:

Poz. 129) Sprzęt przewozowo-samochodowy:

1) pożarnicze samochody specjalne i specjalistyczne (gaśnicze, rozpoznawcze, drabiny samochodowe, techniczne, chemiczne, ekologiczne, dźwigi i podnośniki, cysterny, sanitarki) oraz fabrycznie wykonane i oznakowane pojazdy straży pożarnej,
2) sprzęt pływający, statki pożarnicze, łodzie, pontony i silniki oraz statki powietrzne dla ratownictwa i gaszenia pożarów.

Poz. 130) Sprzęt łączności:

1) radiotelefony różnych typów wraz z osprzętem,
2) sprzęt łączności przewodowej,
3) zestawy komputerowe z urządzeniami peryferyjnymi, oprogramowanie,
4) urządzenia dyspozytorskie i aparatownie,
5) zestawy antenowe,
6) sprzęt do radiowej łączności trankingowej.

Poz. 131) Materiały i środki wyposażenia specjalistycznego:

1) sprzęt ochrony osobistej: kombinezony, kamizelki, pasy ratunkowe i okulary,
2) aparaty oddechowe z maskami,
3) sprzęt burzący: piły spalinowe i elektryczne, rozpieracze i poduszki hydrauliczne, młoty pneumatyczne, narzędzia hydrauliczne uniwersalne, siekierołomy,
4) zapory pływające i sprzęt do likwidacji zagrożeń ekologicznych i chemicznych: pompy chemiczne do paliw, kwasów lub ługów, separatory i skimery olejowe wraz z oprzyrządowaniem,
5) wykrywacze gazów, temperatury i bezruchu, radiometry, pirometry, kamery termowizyjne,
6) urządzenia oddymiające i zadymiające,
7) wytwornice, agregaty i generatory pianowe,
8) prądownice strażackie, działka wodne i wodno-pianowe,
9) podręczny sprzęt gaśniczy: gaśnice, agregaty gaśnicze, hydronetki, tłumnice, bosaki, szafki hydrantowe,
10) węże pożarnicze (ssawne i tłoczne) oraz armatura wodna: łączniki, zbieracze, zasysacze, stojaki hydrantowe, rozdzielacze, zwijadła, zbiorniki wolno stojące,
11) drabiny pożarnicze przenośne: przystawne, wysuwane i zestawiane,
12) sprężarki, ładowarki i przetłaczarki do butli gazowych wysokociśnieniowych,
13) sprzęt ratowniczy: aparaty, skokochrony, wory, rękawy, linki ratownicze, ratowniczy sprzęt wysokogórski i dla płetwonurków,
14) chemiczne środki gaśnicze, sorbenty, neutralizatory i odkażacze, środki zwilżające i modyfikujące,
15) sprzęt kontrolno-pomiarowy stanowisk badawczych,
16) pompy i autopompy pożarnicze,
17) agregaty prądotwórcze i oświetleniowe oraz siłownie energetyczne,
18) sprzęt i środki do uszczelniania i ograniczania przemieszczania się materiałów niebezpiecznych.

Poz. 132) Wyposażenie zabezpieczające:

1) pojazdy i samochody specjalistyczne: kasyna polowe, chłodnie, piece piekarskie polowe, urządzenia dezynfekcyjno-kąpielowe, łaźnie polowe, przyczepy, naczepy i kontenery pożarnicze wraz z wyposażeniem,
2) polowe wyposażenie gastronomiczne: kuchnie polowe, termosy polowe, polowe podgrzewacze i rozdzielacze wody, namioty sypialne, techniczne i do kuchni polowych, kasyna polowe, garnki, menażki, niezbędniki,
3) wyposażenie samochodów sanitarnych

Poz. 133) Materiały pędne i smary:

paliwa i smary z wyłączeniem wyrobów objętych podatkiem akcyzowym

Poz. 134) Pozostałe towary:

1) urządzenia szkolno-treningowe: trenażery, ścieżki biegowe, urządzenia wydolnościowe i do pomiaru masy ciała, drobny sprzęt sportowy oraz przeszkody i urządzenia torów ćwiczeń sportowo-pożarniczych,
2) umundurowanie, odzież specjalna i ochronna, wyekwipowanie osobiste strażaka państwowej straży pożarnej według obowiązujących norm i wyposażenie specjalistyczne strażaka oraz odznaki, odznaczenia i dystynkcje,
3) wyposażenie stacji diagnostycznych, stacji przeciwdymowych-przeciwgazowych, warsztatów łączności i ćwiczebnych komór gazowych,
4) urządzenia sygnalizacyjno-ostrzegawcze do oznakowania pojazdów uprzywilejowanych w ruchu i terenów akcji ratowniczo-gaśniczych,
5) podwozia oraz nadwozia samochodowe i przyczepy pod zabudowę na pojazdy dla straży pożarnej

Stosowanie przez Polskę obniżonej stawki podatkowej do 8% na towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej nie znajduje uzasadnienia w przepisach Unii Europejskiej, a w szczególności w treści dyrektywy 2006/112/WE. Ponieważ Polska stosowała stawkę obniżoną na ww. towary bez podstawy prawnej Komisja Europejska wniosła skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) przeciwko Polsce.

W jej wyniku 18 grudnia 2014 r. ETS wydał wyrok w sprawie C‑639/13 stwierdzając, że poprzez zastosowanie obniżonej stawki podatku od wartości dodanej do dostaw towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom, które ciążą na niej na mocy art. 96–98 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, w związku z załącznikiem III do tej dyrektywy.

Powyższy wyrok oznacza, że w najbliższym czasie w Sejmie zostaną zapewne podjęte prace legislacyjne zmierzające do dostosowania (podwyższenia) stawki podatkowej dla towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej do wymogów wynikających z dyrektywy 2006/112/WE. W konsekwencji podwyższenia stawki podatkowej na ww. towary do 23% wzrosną ceny tych towarów dla ostatecznych konsumentów.

Należy zauważyć, że 14 stycznia 2015 r. wpłynął do Sejmu projekt zmiany ustawy o podatku VAT (zmiany mają dotyczyć proporcji przy rozliczaniu podatku naliczonego, zwiększenia katalogu towarów objętych odwrotnym obciążeniem oraz zmianami dotyczącymi wysokości kaucji gwarancyjnych dla transakcji objętych odpowiedzialnością solidarną). Możliwe jest, że do tego projektu zostaną dołączone zmiany dotyczące towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej polegające na wykreśleniu z załącznika nr 3 poz. 129-134.

Tekst: Wojciech Zajączkowski / Krajowa Izba Podatkowa

o autorze

Redakcja